A agrupación vocal Schola Gregoriana Hispana, fundada no 1984 polo burgalés Francisco Javier Lara, o seu actual director, que especialízase no canto mozárabe, gregoriano e a polifonía, é a responsable desta gravación realizada en maio de 2003 no Seminario de Serra Nevada (Granada).
O repertorio rexistrado neste primeiro volume pertence ao actualmente extraviado e célebre Códice Calixtino (s.XII) do cal a copia máis completa e probablemente orixinal, conservouse, até o seu roubo aínda non clarexado, no 2011, no arquivo da Catedral de Santiago de Compostela.
Se ben a súa redacción se atribúe ao papa Calixto II (1119-1124) seica se pensa ca idea orixinal debeuse ao bispo Diego Xélmírez, en torno ao ano 1120. Moi probablemente este códice escribiuse en Vezélay (Francia).
O Códice Calixtino, que conta con cinco libros diferenciados, recolle nas súas páxinas sermóns, oracións, milagres asociados a Santiago, relatos do traslado do corpo do apóstolo desde Palestina a Galicia, distintas actividades do emperador Carlomagno en España, unha Bula do papa Calixto II e unha guía da peregrinación a Compostela -a primeira que se conserva- na que se describen catro rutas por España desde Francia.
Estritamente, esta gravación ofrece una reconstrución dunha misa baseada na “Farsa Oficcii Misse S. Iacobi a domno Fulberto Karnotensi episcopo, illustre viro, composita” que se cantaba nas dúas festas importantes do apóstolo Santiago: o 25 de xullo e o 30 de decembro. Trátase de melodías frescas, con respostas en forma de vocalizacións que indican podería tratarse de celebracións dialogadas, vivas e de participación colectiva, propias da liturxia hispánica.
Agás das distintas partes desta misa se engaden ao final tres pezas significativas do Códice adscritas aos cantos de peregrinación compostelá, entre eles, o celebérrimo Dum Paterfamilias, himno centenario dos romeiros que seguen a estela da Vía Láctea.
Este primeiro volume da colección Música Clásica Galega conta cun amplo libriño explicativo con anotacións escritas polo propio director da Schola Gregoriana Hispana, o musicólogo e profesor Francisco Javier Lara, no que se detallan tódolos datos concernentes ao Códice, a súa procedencia, tipo de notación, os criterios de transcrición que se teñen seguido e as distintas composicións que abarca, agás dunha nota na que se aclara a permanencia dos sons dos paxaros durante a interpretación destes cantos sacros milenarios.
